Sanskrit Mantras With Meaning — Part 6: Vishnu Sahasranamam

This is Part 6 of the Sanskrit Mantras With Meaning series. Read the introduction and full list in Part 1.

History

Vishnu Sahasranamam — "the thousand names of Vishnu" — appears in the Mahabharata, in the Anushasana Parva, Chapter 149. At the end of the great war, Bhishma Pitamaha lies on his bed of arrows, having chosen the moment of his death, waiting for an auspicious hour to depart. Yudhishthira, the eldest of the Pandavas, comes to him and asks six questions: who is the greatest God in the world, who is the one refuge for all, by praising whom does a man attain auspiciousness, by worshipping whom does a man attain auspiciousness, what is the greatest Dharma of all dharmas, and by chanting what can a person be freed from the bonds of birth and death.

Bhishma Pitamaha answers all six questions with one reply: by praising, worshipping, and constantly chanting the thousand names of the Supreme Purusha, Lord Vishnu, a man crosses beyond all difficulty. He then recites the Sahasranamam itself, composed by Sage Vyasa.

The most widely used commentary on this text was written by Adi Shankaracharya. This post covers the history, structure, stated benefits, and the complete original Sanskrit text — for the meaning of each individual name, see the link at the end.

Structure

The 1,000 names are arranged across 108 shlokas. Traditional recitation also includes a dhyanam (meditation verses) before the names begin, and a phalashruti (verses on the benefits of recitation) at the end.

Benefits, As Stated in the Text

Bhishma Pitamaha states this directly, in answer to Yudhishthira's six questions: reciting the thousand names of Lord Vishnu daily and glorifying him this way is, in his own words, the greatest Dharma there is, and whoever does this crosses beyond all suffering. The phalashruti at the end of the text goes further — it states that one who recites it attains freedom from fear, disease, and misfortune; that a Brahmin becomes learned in the Vedanta, a Kshatriya becomes victorious, a Vaishya becomes prosperous, and a Shudra attains happiness; and that whoever seeks Dharma finds Dharma, whoever seeks wealth finds wealth, and so on for every rightful desire.

Opening Dialogue

Yudhishthira asked Bhishma:

किमेकं दैवतं लोके किं वाप्येकं परायणम् । स्तुवन्तः कं कमर्चन्तः प्राप्नुयुर्मानवाः शुभम् ॥

kimekaṃ daivataṃ loke kiṃ vāpyekaṃ parāyaṇam, stuvantaḥ kaṃ kamarcantaḥ prāpnuyurmānavāḥ śubham

Who is the one Supreme God in this world? Who is the one refuge for all? Praising whom, and worshipping whom, can a man reach true auspiciousness?

को धर्मः सर्वधर्माणां भवतः परमो मतः । किं जपन्मुच्यते जन्तुर्जन्मसंसारबन्धनात् ॥

ko dharmaḥ sarvadharmāṇāṃ bhavataḥ paramo mataḥ, kiṃ japanmucyate janturjanmasaṃsārabandhanāt

In your view, what is the greatest of all forms of Dharma? By chanting what can a person be freed from the bonds of birth and worldly existence?

Bhishma Pitamaha answered:

जगत्प्रभुं देवदेवमनन्तं पुरुषोत्तमम् । स्तुवन् नामसहस्रेण पुरुषः सततोत्थितः ॥

jagatprabhuṃ devadevamanantaṃ puruṣottamam, stuvan nāmasahasreṇa puruṣaḥ satatotthitaḥ

By constantly rising to praise the Lord of the world, the God of gods, the endless one, the Supreme Purusha, through his thousand names —

अनादिनिधनं विष्णुं सर्वलोकमहेश्वरम् । लोकाध्यक्षं स्तुवन्नित्यं सर्वदुःखातिगो भवेत् ॥

anādinidhanaṃ viṣṇuṃ sarvalokamaheśvaram, lokādhyakṣaṃ stuvannityaṃ sarvaduḥkhātigo bhavet

— by praising Lord Vishnu, who has neither beginning nor end, the great Lord of all the worlds, the overseer of all creation, a person crosses beyond all suffering.

Dhyanam — Meditation Verses

ॐ शान्ताकारं भुजगशयनं पद्मनाभं सुरेशं विश्वाधारं गगनसदृशं मेघवर्णं शुभाङ्गम् । लक्ष्मीकान्तं कमलनयनं योगिभिर्ध्यानगम्यं वन्दे विष्णुं भवभयहरं सर्वलोकैकनाथम् ॥

oṃ śāntākāraṃ bhujagaśayanaṃ padmanābhaṃ sureśaṃ viśvādhāraṃ gaganasadṛśaṃ meghavarṇaṃ śubhāṅgam, lakṣmīkāntaṃ kamalanayanaṃ yogibhirdhyānagamyaṃ vande viṣṇuṃ bhavabhayaharaṃ sarvalokaikanātham

I bow to Vishnu — of peaceful form, resting on the serpent, lotus-naveled, Lord of the Devas, the support of the universe, vast as the sky, cloud-hued, of beautiful limbs, beloved of Lakshmi, lotus-eyed, attainable through meditation by yogis, the remover of the fear of worldly existence, the one Lord of all worlds.

शुक्लाम्बरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम् । प्रसन्नवदनं ध्यायेत् सर्वविघ्नोपशान्तये ॥

śuklāmbaradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam, prasannavadanaṃ dhyāyet sarvavighnopaśāntaye

One should meditate on Vishnu, clothed in white, of moon-like complexion, four-armed, with a serene face, for the removal of all obstacles.

The Thousand Names — 108 Shlokas

Sanskrit text with transliteration. For the meaning of each name, see the link at the end of this post.

1. ॐ विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवत्प्रभुः । भूतकृद्भूतभृद्भावो भूतात्मा भूतभावनः ॥ oṃ viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāro bhūtabhavyabhavatprabhuḥ, bhūtakṛdbhūtabhṛdbhāvo bhūtātmā bhūtabhāvanaḥ

2. पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमा गतिः । अव्ययः पुरुषः साक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च ॥ pūtātmā paramātmā ca muktānāṃ paramā gatiḥ, avyayaḥ puruṣaḥ sākṣī kṣetrajño'kṣara eva ca

3. योगो योगविदां नेता प्रधानपुरुषेश्वरः । नारसिंहवपुः श्रीमान् केशवः पुरुषोत्तमः ॥ yogo yogavidāṃ netā pradhānapuruṣeśvaraḥ, nārasiṃhavapuḥ śrīmān keśavaḥ puruṣottamaḥ

4. सर्वः शर्वः शिवः स्थाणुर्भूतादिर्निधिरव्ययः । सम्भवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः ॥ sarvaḥ śarvaḥ śivaḥ sthāṇurbhūtādirnidhiravyayaḥ, sambhavo bhāvano bhartā prabhavaḥ prabhurīśvaraḥ

5. स्वयम्भूः शम्भुरादित्यः पुष्कराक्षो महास्वनः । अनादिनिधनो धाता विधाता धातुरुत्तमः ॥ svayambhūḥ śambhurādityaḥ puṣkarākṣo mahāsvanaḥ, anādinidhano dhātā vidhātā dhāturuttamaḥ

6. अप्रमेयो हृषीकेशः पद्मनाभोऽमरप्रभुः । विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठः स्थविरो ध्रुवः ॥ aprameyo hṛṣīkeśaḥ padmanābho'maraprabhuḥ, viśvakarmā manustvaṣṭā sthaviṣṭhaḥ sthaviro dhruvaḥ

7. अग्राह्यः शाश्वतः कृष्णो लोहिताक्षः प्रतर्दनः । प्रभूतस्त्रिककुब्धाम पवित्रं मङ्गलं परम् ॥ agrāhyaḥ śāśvataḥ kṛṣṇo lohitākṣaḥ pratardanaḥ, prabhūtastrikakubdhāma pavitraṃ maṅgalaṃ param

8. ईशानः प्राणदः प्राणो ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिः । हिरण्यगर्भो भूगर्भो माधवो मधुसूदनः ॥ īśānaḥ prāṇadaḥ prāṇo jyeṣṭhaḥ śreṣṭhaḥ prajāpatiḥ, hiraṇyagarbho bhūgarbho mādhavo madhusūdanaḥ

9. ईश्वरो विक्रमी धन्वी मेधावी विक्रमः क्रमः । अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान् ॥ īśvaro vikramī dhanvī medhāvī vikramaḥ kramaḥ, anuttamo durādharṣaḥ kṛtajñaḥ kṛtirātmavān

10. सुरेशः शरणं शर्म विश्वरेताः प्रजाभवः । अहः संवत्सरो व्यालः प्रत्ययः सर्वदर्शनः ॥ sureśaḥ śaraṇaṃ śarma viśvaretāḥ prajābhavaḥ, ahaḥ saṃvatsaro vyālaḥ pratyayaḥ sarvadarśanaḥ

11. अजः सर्वेश्वरः सिद्धः सिद्धिः सर्वादिरच्युतः । वृषाकपिरमेयात्मा सर्वयोगविनिःसृतः ॥ ajaḥ sarveśvaraḥ siddhaḥ siddhiḥ sarvādiracyutaḥ, vṛṣākapirameyātmā sarvayogaviniḥsṛtaḥ

12. वसुर्वसुमनाः सत्यः समात्माऽसम्मितः समः । अमोघः पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृतिः ॥ vasurvasumanāḥ satyaḥ samātmā'sammitaḥ samaḥ, amoghaḥ puṇḍarīkākṣo vṛṣakarmā vṛṣākṛtiḥ

13. रुद्रो बहुशिरा बभ्रुर्विश्वयोनिः शुचिश्रवाः । अमृतः शाश्वतस्थाणुर्वरारोहो महातपाः ॥ rudro bahuśirā babhrurviśvayoniḥ śuciśravāḥ, amṛtaḥ śāśvatasthāṇurvarāroho mahātapāḥ

14. सर्वगः सर्वविद्भानुर्विष्वक्सेनो जनार्दनः । वेदो वेदविदव्यङ्गो वेदाङ्गो वेदवित् कविः ॥ sarvagaḥ sarvavidbhānurviṣvakseno janārdanaḥ, vedo vedavidavyaṅgo vedāṅgo vedavit kaviḥ

15. लोकाध्यक्षः सुराध्यक्षो धर्माध्यक्षः कृताकृतः । चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः ॥ lokādhyakṣaḥ surādhyakṣo dharmādhyakṣaḥ kṛtākṛtaḥ, caturātmā caturvyūhaścaturdaṃṣṭraścaturbhujaḥ

16. भ्राजिष्णुर्भोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजः । अनघो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः ॥ bhrājiṣṇurbhojanaṃ bhoktā sahiṣṇurjagadādijaḥ, anagho vijayo jetā viśvayoniḥ punarvasuḥ

17. उपेन्द्रो वामनः प्रांशुरमोघः शुचिरूर्जितः । अतीन्द्रः सङ्ग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः ॥ upendro vāmanaḥ prāṃśuramoghaḥ śucirūrjitaḥ, atīndraḥ saṅgrahaḥ sargo dhṛtātmā niyamo yamaḥ

18. वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरहा माधवो मधुः । अतीन्द्रियो महामायो महोत्साहो महाबलः ॥ vedyo vaidyaḥ sadāyogī vīrahā mādhavo madhuḥ, atīndriyo mahāmāyo mahotsāho mahābalaḥ

19. महाबुद्धिर्महावीर्यो महाशक्तिर्महाद्युतिः । अनिर्देश्यवपुः श्रीमानमेयात्मा महाद्रिधृक् ॥ mahābuddhirmahāvīryo mahāśaktirmahādyutiḥ, anirdeśyavapuḥ śrīmānameyātmā mahādridhṛk

20. महेष्वासो महीभर्ता श्रीनिवासः सतां गतिः । अनिरुद्धः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पतिः ॥ maheṣvāso mahībhartā śrīnivāsaḥ satāṃ gatiḥ, aniruddhaḥ surānando govindo govidāṃ patiḥ

21. मरीचिर्दमनो हंसः सुपर्णो भुजगोत्तमः । हिरण्यनाभः सुतपाः पद्मनाभः प्रजापतिः ॥ marīcirdamano haṃsaḥ suparṇo bhujagottamaḥ, hiraṇyanābhaḥ sutapāḥ padmanābhaḥ prajāpatiḥ

22. अमृत्युः सर्वदृक् सिंहः सन्धाता सन्धिमान् स्थिरः । अजो दुर्मर्षणः शास्ता विश्रुतात्मा सुरारिहा ॥ amṛtyuḥ sarvadṛk siṃhaḥ sandhātā sandhimān sthiraḥ, ajo durmarṣaṇaḥ śāstā viśrutātmā surārihā

23. गुरुर्गुरुतमो धाम सत्यः सत्यपराक्रमः । निमिषोऽनिमिषः स्रग्वी वाचस्पतिरुदारधीः ॥ gururgurutamo dhāma satyaḥ satyaparākramaḥ, nimiṣo'nimiṣaḥ sragvī vācaspatirudāradhīḥ

24. अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान् न्यायो नेता समीरणः । सहस्रमूर्धा विश्वात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात् ॥ agraṇīrgrāmaṇīḥ śrīmān nyāyo netā samīraṇaḥ, sahasramūrdhā viśvātmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt

25. आवर्तनो निवृत्तात्मा संवृतः सम्प्रमर्दनः । अहः संवर्तको वह्निरनिलो धरणीधरः ॥ āvartano nivṛttātmā saṃvṛtaḥ sampramardanaḥ, ahaḥ saṃvartako vahniranilo dharaṇīdharaḥ

26. सुप्रसादः प्रसन्नात्मा विश्वधृग्विश्वभुग्विभुः । सत्कर्ता सत्कृतः साधुर्जह्नुर्नारायणो नरः ॥ suprasādaḥ prasannātmā viśvadhṛgviśvabhugvibhuḥ, satkartā satkṛtaḥ sādhurjahnurnārāyaṇo naraḥ

27. असङ्ख्येयोऽप्रमेयात्मा विशिष्टः शिष्टकृच्छुचिः । सिद्धार्थः सिद्धसङ्कल्पः सिद्धिदः सिद्धिसाधनः ॥ asaṅkhyeyo'prameyātmā viśiṣṭaḥ śiṣṭakṛcchuciḥ, siddhārthaḥ siddhasaṅkalpaḥ siddhidaḥ siddhisādhanaḥ

28. वृषाही वृषभो विष्णुर्वृषपर्वा वृषोदरः । वर्धनो वर्धमानश्च विविक्तः श्रुतिसागरः ॥ vṛṣāhī vṛṣabho viṣṇurvṛṣaparvā vṛṣodaraḥ, vardhano vardhamānaśca viviktaḥ śrutisāgaraḥ

29. सुभुजो दुर्धरो वाग्मी महेन्द्रो वसुदो वसुः । नैकरूपो बृहद्रूपः शिपिविष्टः प्रकाशनः ॥ subhujo durdharo vāgmī mahendro vasudo vasuḥ, naikarūpo bṛhadrūpaḥ śipiviṣṭaḥ prakāśanaḥ

30. ओजस्तेजोद्युतिधरः प्रकाशात्मा प्रतापनः । ऋद्धः स्पष्टाक्षरो मन्त्रश्चन्द्रांशुर्भास्करद्युतिः ॥ ojastejodyutidharaḥ prakāśātmā pratāpanaḥ, ṛddhaḥ spaṣṭākṣaro mantraścandrāṃśurbhāskaradyutiḥ

31. अमृतांशूद्भवो भानुः शशबिन्दुः सुरेश्वरः । औषधं जगतः सेतुः सत्यधर्मपराक्रमः ॥ amṛtāṃśūdbhavo bhānuḥ śaśabinduḥ sureśvaraḥ, auṣadhaṃ jagataḥ setuḥ satyadharmaparākramaḥ

32. भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनलः । कामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः ॥ bhūtabhavyabhavannāthaḥ pavanaḥ pāvano'nalaḥ, kāmahā kāmakṛtkāntaḥ kāmaḥ kāmapradaḥ prabhuḥ

33. युगादिकृद्युगावर्तो नैकमायो महाशनः । अदृश्यो व्यक्तरूपश्च सहस्रजिदनन्तजित् ॥ yugādikṛdyugāvarto naikamāyo mahāśanaḥ, adṛśyo vyaktarūpaśca sahasrajidanantajit

34. इष्टोऽविशिष्टः शिष्टेष्टः शिखण्डी नहुषो वृषः । क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधरः ॥ iṣṭo'viśiṣṭaḥ śiṣṭeṣṭaḥ śikhaṇḍī nahuṣo vṛṣaḥ, krodhahā krodhakṛtkartā viśvabāhurmahīdharaḥ

35. अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणदो वासवानुजः । अपांनिधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः ॥ acyutaḥ prathitaḥ prāṇaḥ prāṇado vāsavānujaḥ, apāṃnidhiradhiṣṭhānamapramattaḥ pratiṣṭhitaḥ

36. स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहनः । वासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरन्दरः ॥ skandaḥ skandadharo dhuryo varado vāyuvāhanaḥ, vāsudevo bṛhadbhānurādidevaḥ purandaraḥ

37. अशोकस्तारणस्तारः शूरः शौरिर्जनेश्वरः । अनुकूलः शतावर्तः पद्मी पद्मनिभेक्षणः ॥ aśokastāraṇastāraḥ śūraḥ śaurirjaneśvaraḥ, anukūlaḥ śatāvartaḥ padmī padmanibhekṣaṇaḥ

38. पद्मनाभोऽरविन्दाक्षः पद्मगर्भः शरीरभृत् । महर्द्धिरृद्धो वृद्धात्मा महाक्षो गरुडध्वजः ॥ padmanābho'ravindākṣaḥ padmagarbhaḥ śarīrabhṛt, maharddhirṛddho vṛddhātmā mahākṣo garuḍadhvajaḥ

39. अतुलः शरभो भीमः समयज्ञो हविर्हरिः । सर्वलक्षणलक्षण्यो लक्ष्मीवान् समितिञ्जयः ॥ atulaḥ śarabho bhīmaḥ samayajño havirhariḥ, sarvalakṣaṇalakṣaṇyo lakṣmīvān samitiñjayaḥ

40. विक्षरो रोहितो मार्गो हेतुर्दामोदरः सहः । महीधरो महाभागो वेगवानमिताशनः ॥ vikṣaro rohito mārgo heturdāmodaraḥ sahaḥ, mahīdharo mahābhāgo vegavānamitāśanaḥ

41. उद्भवः क्षोभणो देवः श्रीगर्भः परमेश्वरः । करणं कारणं कर्ता विकर्ता गहनो गुहः ॥ udbhavaḥ kṣobhaṇo devaḥ śrīgarbhaḥ parameśvaraḥ, karaṇaṃ kāraṇaṃ kartā vikartā gahano guhaḥ

42. व्यवसायो व्यवस्थानः संस्थानः स्थानदो ध्रुवः । परर्द्धिः परमस्पष्टस्तुष्टः पुष्टः शुभेक्षणः ॥ vyavasāyo vyavasthānaḥ saṃsthānaḥ sthānado dhruvaḥ, pararddhiḥ paramaspaṣṭastuṣṭaḥ puṣṭaḥ śubhekṣaṇaḥ

43. रामो विरामो विरजो मार्गो नेयो नयोऽनयः । वीरः शक्तिमतां श्रेष्ठो धर्मो धर्मविदुत्तमः ॥ rāmo virāmo virajo mārgo neyo nayo'nayaḥ, vīraḥ śaktimatāṃ śreṣṭho dharmo dharmaviduttamaḥ

44. वैकुण्ठः पुरुषः प्राणः प्राणदः प्रणवः पृथुः । हिरण्यगर्भः शत्रुघ्नो व्याप्तो वायुरधोक्षजः ॥ vaikuṇṭhaḥ puruṣaḥ prāṇaḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ pṛthuḥ, hiraṇyagarbhaḥ śatrughno vyāpto vāyuradhokṣajaḥ

45. ऋतुः सुदर्शनः कालः परमेष्ठी परिग्रहः । उग्रः संवत्सरो दक्षो विश्रामो विश्वदक्षिणः ॥ ṛtuḥ sudarśanaḥ kālaḥ parameṣṭhī parigrahaḥ, ugraḥ saṃvatsaro dakṣo viśrāmo viśvadakṣiṇaḥ

46. विस्तारः स्थावरस्थाणुः प्रमाणं बीजमव्ययम् । अर्थोऽनर्थो महाकोशो महाभोगो महाधनः ॥ vistāraḥ sthāvarasthāṇuḥ pramāṇaṃ bījamavyayam, artho'nartho mahākośo mahābhogo mahādhanaḥ

47. अनिर्विण्णः स्थविष्ठोऽभूर्धर्मयूपो महामखः । नक्षत्रनेमिर्नक्षत्री क्षमः क्षामः समीहनः ॥ anirviṇṇaḥ sthaviṣṭho'bhūrdharmayūpo mahāmakhaḥ, nakṣatranemirnakṣatrī kṣamaḥ kṣāmaḥ samīhanaḥ

48. यज्ञ इज्यो महेज्यश्च क्रतुः सत्रं सतां गतिः । सर्वदर्शी विमुक्तात्मा सर्वज्ञो ज्ञानमुत्तमम् ॥ yajña ijyo mahejyaśca kratuḥ satraṃ satāṃ gatiḥ, sarvadarśī vimuktātmā sarvajño jñānamuttamam

49. सुव्रतः सुमुखः सूक्ष्मः सुघोषः सुखदः सुहृत् । मनोहरो जितक्रोधो वीरबाहुर्विदारणः ॥ suvrataḥ sumukhaḥ sūkṣmaḥ sughoṣaḥ sukhadaḥ suhṛt, manoharo jitakrodho vīrabāhurvidāraṇaḥ

50. स्वापनः स्ववशो व्यापी नैकात्मा नैककर्मकृत् । वत्सरो वत्सलो वत्सी रत्नगर्भो धनेश्वरः ॥ svāpanaḥ svavaśo vyāpī naikātmā naikakarmakṛt, vatsaro vatsalo vatsī ratnagarbho dhaneśvaraḥ

51. धर्मगुब्धर्मकृद्धर्मी सदसत्क्षरमक्षरम् । अविज्ञाता सहस्रांशुर्विधाता कृतलक्षणः ॥ dharmagubdharmakṛddharmī sadasatkṣaramakṣaram, avijñātā sahasrāṃśurvidhātā kṛtalakṣaṇaḥ

52. गभस्तिनेमिः सत्त्वस्थः सिंहो भूतमहेश्वरः । आदिदेवो महादेवो देवेशो देवभृद्गुरुः ॥ gabhastinemiḥ sattvasthaḥ siṃho bhūtamaheśvaraḥ, ādidevo mahādevo deveśo devabhṛdguruḥ

53. उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनः । शरीरभूतभृद्भोक्ता कपीन्द्रो भूरिदक्षिणः ॥ uttaro gopatirgoptā jñānagamyaḥ purātanaḥ, śarīrabhūtabhṛdbhoktā kapīndro bhūridakṣiṇaḥ

54. सोमपोऽमृतपः सोमः पुरुजित्पुरुसत्तमः । विनयो जयः सत्यसन्धो दाशार्हः सात्वताम्पतिः ॥ somapo'mṛtapaḥ somaḥ purujitpurusattamaḥ, vinayo jayaḥ satyasandho dāśārhaḥ sātvatāmpatiḥ

55. जीवो विनयिता साक्षी मुकुन्दोऽमितविक्रमः । अम्भोनिधिरनन्तात्मा महोदधिशयोऽन्तकः ॥ jīvo vinayitā sākṣī mukundo'mitavikramaḥ, ambhonidhiranantātmā mahodadhiśayo'ntakaḥ

56. अजो महार्हः स्वाभाव्यो जितामित्रः प्रमोदनः । आनन्दो नन्दनो नन्दः सत्यधर्मा त्रिविक्रमः ॥ ajo mahārhaḥ svābhāvyo jitāmitraḥ pramodanaḥ, ānando nandano nandaḥ satyadharmā trivikramaḥ

57. महर्षिः कपिलाचार्यः कृतज्ञो मेदिनीपतिः । त्रिपदस्त्रिदशाध्यक्षो महाशृङ्गः कृतान्तकृत् ॥ maharṣiḥ kapilācāryaḥ kṛtajño medinīpatiḥ, tripadastridaśādhyakṣo mahāśṛṅgaḥ kṛtāntakṛt

58. महावराहो गोविन्दः सुषेणः कनकाङ्गदी । गुह्यो गभीरो गहनो गुप्तश्चक्रगदाधरः ॥ mahāvarāho govindaḥ suṣeṇaḥ kanakāṅgadī, guhyo gabhīro gahano guptaścakragadādharaḥ

59. वेधाः स्वाङ्गोऽजितः कृष्णो दृढः सङ्कर्षणोऽच्युतः । वरुणो वारुणो वृक्षः पुष्कराक्षो महामनाः ॥ vedhāḥ svāṅgo'jitaḥ kṛṣṇo dṛḍhaḥ saṅkarṣaṇo'cyutaḥ, varuṇo vāruṇo vṛkṣaḥ puṣkarākṣo mahāmanāḥ

60. भगवान् भगहाऽऽनन्दी वनमाली हलायुधः । आदित्यो ज्योतिरादित्यः सहिष्णुर्गतिसत्तमः ॥ bhagavān bhagahā'nandī vanamālī halāyudhaḥ, ādityo jyotirādityaḥ sahiṣṇurgatisattamaḥ

61. सुधन्वा खण्डपरशुर्दारुणो द्रविणप्रदः । दिवस्पृक् सर्वदृग्व्यासो वाचस्पतिरयोनिजः ॥ sudhanvā khaṇḍaparaśurdāruṇo draviṇapradaḥ, divaspṛk sarvadṛgvyāso vācaspatirayonijaḥ

62. त्रिसामा सामगः साम निर्वाणं भेषजं भिषक् । संन्यासकृच्छमः शान्तो निष्ठा शान्तिः परायणम् ॥ trisāmā sāmagaḥ sāma nirvāṇaṃ bheṣajaṃ bhiṣak, saṃnyāsakṛcchamaḥ śānto niṣṭhā śāntiḥ parāyaṇam

63. शुभाङ्गः शान्तिदः स्रष्टा कुमुदः कुवलेशयः । गोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः ॥ śubhāṅgaḥ śāntidaḥ sraṣṭā kumudaḥ kuvaleśayaḥ, gohito gopatirgoptā vṛṣabhākṣo vṛṣapriyaḥ

64. अनिवर्ती निवृत्तात्मा सङ्क्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः । श्रीवत्सवक्षाः श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतांवरः ॥ anivartī nivṛttātmā saṅkṣeptā kṣemakṛcchivaḥ, śrīvatsavakṣāḥ śrīvāsaḥ śrīpatiḥ śrīmatāṃvaraḥ

65. श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनः । श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमाँल्लोकत्रयाश्रयः ॥ śrīdaḥ śrīśaḥ śrīnivāsaḥ śrīnidhiḥ śrīvibhāvanaḥ, śrīdharaḥ śrīkaraḥ śreyaḥ śrīmām̐llokatrayāśrayaḥ

66. स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिर्ज्योतिर्गणेश्वरः । विजितात्माऽविधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः ॥ svakṣaḥ svaṅgaḥ śatānando nandirjyotirgaṇeśvaraḥ, vijitātmā'vidheyātmā satkīrtiśchinnasaṃśayaḥ

67. उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनीशः शाश्वतस्थिरः । भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः ॥ udīrṇaḥ sarvataścakṣuranīśaḥ śāśvatasthiraḥ, bhūśayo bhūṣaṇo bhūtirviśokaḥ śokanāśanaḥ

68. अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनः । अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः ॥ arciṣmānarcitaḥ kumbho viśuddhātmā viśodhanaḥ, aniruddho'pratirathaḥ pradyumno'mitavikramaḥ

69. कालनेमिनिहा वीरः शौरिः शूरजनेश्वरः । त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः ॥ kālaneminihā vīraḥ śauriḥ śūrajaneśvaraḥ, trilokātmā trilokeśaḥ keśavaḥ keśihā hariḥ

70. कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमः । अनिर्देश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनञ्जयः ॥ kāmadevaḥ kāmapālaḥ kāmī kāntaḥ kṛtāgamaḥ, anirdeśyavapurviṣṇurvīro'nanto dhanañjayaḥ

71. ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद् ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनः । ब्रह्मविद् ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः ॥ brahmaṇyo brahmakṛd brahmā brahma brahmavivardhanaḥ, brahmavid brāhmaṇo brahmī brahmajño brāhmaṇapriyaḥ

72. महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगः । महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः ॥ mahākramo mahākarmā mahātejā mahoragaḥ, mahākraturmahāyajvā mahāyajño mahāhaviḥ

73. स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिः स्तोता रणप्रियः । पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः ॥ stavyaḥ stavapriyaḥ stotraṃ stutiḥ stotā raṇapriyaḥ, pūrṇaḥ pūrayitā puṇyaḥ puṇyakīrtiranāmayaḥ

74. मनोजवस्तीर्थकरो वसुरेता वसुप्रदः । वसुप्रदो वासुदेवो वसुर्वसुमना हविः ॥ manojavastīrthakaro vasuretā vasupradaḥ, vasuprado vāsudevo vasurvasumanā haviḥ

75. सद्गतिः सत्कृतिः सत्ता सद्भूतिः सत्परायणः । शूरसेनो यदुश्रेष्ठः सन्निवासः सुयामुनः ॥ sadgatiḥ satkṛtiḥ sattā sadbhūtiḥ satparāyaṇaḥ, śūraseno yaduśreṣṭhaḥ sannivāsaḥ suyāmunaḥ

76. भूतावासो वासुदेवः सर्वासुनिलयोऽनलः । दर्पहा दर्पदो दृप्तो दुर्धरोऽथापराजितः ॥ bhūtāvāso vāsudevaḥ sarvāsunilayo'nalaḥ, darpahā darpado dṛpto durdharo'thāparājitaḥ

77. विश्वमूर्तिर्महामूर्तिर्दीप्तमूर्तिरमूर्तिमान् । अनेकमूर्तिरव्यक्तः शतमूर्तिः शताननः ॥ viśvamūrtirmahāmūrtirdīptamūrtiramūrtimān, anekamūrtiravyaktaḥ śatamūrtiḥ śatānanaḥ

78. एको नैकः सवः कः किं यत् तत्पदमनुत्तमम् । लोकबन्धुर्लोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः ॥ eko naikaḥ savaḥ kaḥ kiṃ yat tatpadamanuttamam, lokabandhurlokanātho mādhavo bhaktavatsalaḥ

79. सुवर्णवर्णो हेमाङ्गो वराङ्गश्चन्दनाङ्गदी । वीरहा विषमः शून्यो घृताशीरचलश्चलः ॥ suvarṇavarṇo hemāṅgo varāṅgaścandanāṅgadī, vīrahā viṣamaḥ śūnyo ghṛtāśīracalaścalaḥ

80. अमानी मानदो मान्यो लोकस्वामी त्रिलोकधृक् । सुमेधा मेधजो धन्यः सत्यमेधा धराधरः ॥ amānī mānado mānyo lokasvāmī trilokadhṛk, sumedhā medhajo dhanyaḥ satyamedhā dharādharaḥ

81. तेजोवृषो द्युतिधरः सर्वशस्त्रभृतां वरः । प्रग्रहो निग्रहो व्यग्रो नैकशृङ्गो गदाग्रजः ॥ tejovṛṣo dyutidharaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ, pragraho nigraho vyagro naikaśṛṅgo gadāgrajaḥ

82. चतुर्मूर्तिश्चतुर्बाहुश्चतुर्व्यूहश्चतुर्गतिः । चतुरात्मा चतुर्भावश्चतुर्वेदविदेकपात् ॥ caturmūrtiścaturbāhuścaturvyūhaścaturgatiḥ, caturātmā caturbhāvaścaturvedavidekapāt

83. समावर्तोऽनिवृत्तात्मा दुर्जयो दुरतिक्रमः । दुर्लभो दुर्गमो दुर्गो दुरावासो दुरारिहा ॥ samāvarto'nivṛttātmā durjayo duratikramaḥ, durlabho durgamo durgo durāvāso durārihā

84. शुभाङ्गो लोकसारङ्गः सुतन्तुस्तन्तुवर्धनः । इन्द्रकर्मा महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमः ॥ śubhāṅgo lokasāraṅgaḥ sutantustantuvardhanaḥ, indrakarmā mahākarmā kṛtakarmā kṛtāgamaḥ

85. उद्भवः सुन्दरः सुन्दो रत्ननाभः सुलोचनः । अर्को वाजसनः शृङ्गी जयन्तः सर्वविज्जयी ॥ udbhavaḥ sundaraḥ sundo ratnanābhaḥ sulocanaḥ, arko vājasanaḥ śṛṅgī jayantaḥ sarvavijjayī

86. सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्यः सर्ववागीश्वरेश्वरः । महाह्रदो महागर्तो महाभूतो महानिधिः ॥ suvarṇabindurakṣobhyaḥ sarvavāgīśvareśvaraḥ, mahāhrado mahāgarto mahābhūto mahānidhiḥ

87. कुमुदः कुन्दरः कुन्दः पर्जन्यः पावनोऽनिलः । अमृताशोऽमृतवपुः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः ॥ kumudaḥ kundaraḥ kundaḥ parjanyaḥ pāvano'nilaḥ, amṛtāśo'mṛtavapuḥ sarvajñaḥ sarvatomukhaḥ

88. सुलभः सुव्रतः सिद्धः शत्रुजिच्छत्रुतापनः । न्यग्रोधोऽदुम्बरोऽश्वत्थश्चाणूरान्ध्रनिषूदनः ॥ sulabhaḥ suvrataḥ siddhaḥ śatrujicchatrutāpanaḥ, nyagrodho'dumbaro'śvatthaścāṇūrāndhraniṣūdanaḥ

89. सहस्रार्चिः सप्तजिह्वः सप्तैधाः सप्तवाहनः । अमूर्तिरनघोऽचिन्त्यो भयकृद्भयनाशनः ॥ sahasrārciḥ saptajihvaḥ saptaidhāḥ saptavāhanaḥ, amūrtiranagho'cintyo bhayakṛdbhayanāśanaḥ

90. अणुर्बृहत्कृशः स्थूलो गुणभृन्निर्गुणो महान् । अधृतः स्वधृतः स्वास्यः प्राग्वंशो वंशवर्धनः ॥ aṇurbṛhatkṛśaḥ sthūlo guṇabhṛnnirguṇo mahān, adhṛtaḥ svadhṛtaḥ svāsyaḥ prāgvaṃśo vaṃśavardhanaḥ

91. भारभृत् कथितो योगी योगीशः सर्वकामदः । आश्रमः श्रमणः क्षामः सुपर्णो वायुवाहनः ॥ bhārabhṛt kathito yogī yogīśaḥ sarvakāmadaḥ, āśramaḥ śramaṇaḥ kṣāmaḥ suparṇo vāyuvāhanaḥ

92. धनुर्धरो धनुर्वेदो दण्डो दमयिता दमः । अपराजितः सर्वसहो नियन्ताऽनियमोऽयमः ॥ dhanurdharo dhanurvedo daṇḍo damayitā damaḥ, aparājitaḥ sarvasaho niyantā'niyamo'yamaḥ

93. सत्त्ववान् सात्त्विकः सत्यः सत्यधर्मपरायणः । अभिप्रायः प्रियार्होऽर्हः प्रियकृत् प्रीतिवर्धनः ॥ sattvavān sāttvikaḥ satyaḥ satyadharmaparāyaṇaḥ, abhiprāyaḥ priyārho'rhaḥ priyakṛt prītivardhanaḥ

94. विहायसगतिर्ज्योतिः सुरुचिर्हुतभुग्विभुः । रविर्विरोचनः सूर्यः सविता रविलोचनः ॥ vihāyasagatirjyotiḥ surucirhutabhugvibhuḥ, ravirvirocanaḥ sūryaḥ savitā ravilocanaḥ

95. अनन्तो हुतभुग्भोक्ता सुखदो नैकजोऽग्रजः । अनिर्विण्णः सदामर्षी लोकाधिष्ठानमद्भुतः ॥ ananto hutabhugbhoktā sukhado naikajo'grajaḥ, anirviṇṇaḥ sadāmarṣī lokādhiṣṭhānamadbhutaḥ

96. सनात्सनातनतमः कपिलः कपिरव्ययः । स्वस्तिदः स्वस्तिकृत्स्वस्ति स्वस्तिभुक्स्वस्तिदक्षिणः ॥ sanātsanātanatamaḥ kapilaḥ kapiravyayaḥ, svastidaḥ svastikṛtsvasti svastibhuksvastidakṣiṇaḥ

97. अरौद्रः कुण्डली चक्री विक्रम्यूर्जितशासनः । शब्दातिगः शब्दसहः शिशिरः शर्वरीकरः ॥ araudraḥ kuṇḍalī cakrī vikramyūrjitaśāsanaḥ, śabdātigaḥ śabdasahaḥ śiśiraḥ śarvarīkaraḥ

98. अक्रूरः पेशलो दक्षो दक्षिणः क्षमिणांवरः । विद्वत्तमो वीतभयः पुण्यश्रवणकीर्तनः ॥ akrūraḥ peśalo dakṣo dakṣiṇaḥ kṣamiṇāṃvaraḥ, vidvattamo vītabhayaḥ puṇyaśravaṇakīrtanaḥ

99. उत्तारणो दुष्कृतिहा पुण्यो दुःस्वप्ननाशनः । वीरहा रक्षणः सन्तो जीवनः पर्यवस्थितः ॥ uttāraṇo duṣkṛtihā puṇyo duḥsvapnanāśanaḥ, vīrahā rakṣaṇaḥ santo jīvanaḥ paryavasthitaḥ

100. अनन्तरूपोऽनन्तश्रीर्जितमन्युर्भयापहः । चतुरश्रो गभीरात्मा विदिशो व्यादिशो दिशः ॥ anantarūpo'nantaśrīrjitamanyurbhayāpahaḥ, caturaśro gabhīrātmā vidiśo vyādiśo diśaḥ

101. अनादिर्भूर्भुवो लक्ष्मीः सुवीरो रुचिराङ्गदः । जननो जनजन्मादिर्भीमो भीमपराक्रमः ॥ anādirbhūrbhuvo lakṣmīḥ suvīro rucirāṅgadaḥ, janano janajanmādirbhīmo bhīmaparākramaḥ

102. आधारनिलयोऽधाता पुष्पहासः प्रजागरः । ऊर्ध्वगः सत्पथाचारः प्राणदः प्रणवः पणः ॥ ādhāranilayo'dhātā puṣpahāsaḥ prajāgaraḥ, ūrdhvagaḥ satpathācāraḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ paṇaḥ

103. प्रमाणं प्राणनिलयः प्राणभृत्प्राणजीवनः । तत्त्वं तत्त्वविदेकात्मा जन्ममृत्युजरातिगः ॥ pramāṇaṃ prāṇanilayaḥ prāṇabhṛtprāṇajīvanaḥ, tattvaṃ tattvavidekātmā janmamṛtyujarātigaḥ

104. भूर्भुवःस्वस्तरुस्तारः सविता प्रपितामहः । यज्ञो यज्ञपतिर्यज्वा यज्ञाङ्गो यज्ञवाहनः ॥ bhūrbhuvaḥsvastarustāraḥ savitā prapitāmahaḥ, yajño yajñapatiryajvā yajñāṅgo yajñavāhanaḥ

105. यज्ञभृद् यज्ञकृद् यज्ञी यज्ञभुग् यज्ञसाधनः । यज्ञान्तकृद् यज्ञगुह्यमन्नमन्नाद एव च ॥ yajñabhṛd yajñakṛd yajñī yajñabhug yajñasādhanaḥ, yajñāntakṛd yajñaguhyamannamannāda eva ca

106. आत्मयोनिः स्वयञ्जातो वैखानः सामगायनः । देवकीनन्दनः स्रष्टा क्षितीशः पापनाशनः ॥ ātmayoniḥ svayañjāto vaikhānaḥ sāmagāyanaḥ, devakīnandanaḥ sraṣṭā kṣitīśaḥ pāpanāśanaḥ

107. शङ्खभृन्नन्दकी चक्री शार्ङ्गधन्वा गदाधरः । रथाङ्गपाणिरक्षोभ्यः सर्वप्रहरणायुधः ॥ śaṅkhabhṛnnandakī cakrī śārṅgadhanvā gadādharaḥ, rathāṅgapāṇirakṣobhyaḥ sarvapraharaṇāyudhaḥ

108. वनमाली गदी शार्ङ्गी शङ्खी चक्री च नन्दकी । श्रीमान् नारायणो विष्णुर्वासुदेवोऽभिरक्षतु ॥ vanamālī gadī śārṅgī śaṅkhī cakrī ca nandakī, śrīmān nārāyaṇo viṣṇurvāsudevo'bhirakṣatu

Phalashruti — Selected Verses on the Benefits of Recitation

इतीदं कीर्तनीयस्य केशवस्य महात्मनः । नाम्नां सहस्रं दिव्यानामशेषेण प्रकीर्तितम् ॥

itīdaṃ kīrtanīyasya keśavasya mahātmanaḥ, nāmnāṃ sahasraṃ divyānāmaśeṣeṇa prakīrtitam

Thus have these thousand divine names of the glorious Keshava, worthy of praise, been recited in full.

य इदं शृणुयान्नित्यं यश्चापि परिकीर्तयेत् । नाशुभं प्राप्नुयात्किञ्चित्सोऽमुत्रेह च मानवः ॥

ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ yaścāpi parikīrtayet, nāśubhaṃ prāpnuyātkiñcitso'mutreha ca mānavaḥ

He who hears this daily, and he who recites it, will not attain anything inauspicious, in this world or the next.

धर्मार्थी प्राप्नुयाद्धर्ममर्थार्थी चार्थमाप्नुयात् । कामानवाप्नुयात्कामी प्रजार्थी प्राप्नुयात्प्रजाम् ॥

dharmārthī prāpnuyāddharmamarthārthī cārthamāpnuyāt, kāmānavāpnuyātkāmī prajārthī prāpnuyātprajām

One who seeks Dharma attains Dharma; one who seeks wealth attains wealth; one who seeks desires attains desires; one who seeks offspring attains offspring.

रोगार्तो मुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात् । भयान्मुच्येत भीतस्तु मुच्येतापन्न आपदः ॥

rogārto mucyate rogādbaddho mucyeta bandhanāt, bhayānmucyeta bhītastu mucyetāpanna āpadaḥ

One afflicted by disease is freed from disease; one bound is freed from bondage; one afraid is freed from fear; one in calamity is freed from calamity.

न वासुदेवभक्तानामशुभं विद्यते क्वचित् । जन्ममृत्युजराव्याधिभयं नैवोपजायते ॥

na vāsudevabhaktānāmaśubhaṃ vidyate kvacit, janmamṛtyujarāvyādhibhayaṃ naivopajāyate

For devotees of Vasudeva, nothing inauspicious exists anywhere; the fear of birth, death, old age, and disease does not arise for them.

(This is a small selection. The full phalashruti, including the closing dialogue on the equal power of Rama's name, is available at the source link below.)

Sources: Complete Sanskrit text (dhyanam, 108 shlokas, phalashruti) from vedkosh.com, sourced to the Mahabharata, Anushasana Parva, Chapter 149. For the meaning of each of the 1,000 individual names, see vedkosh.com's companion guide. Recording: Apple Music — Siddharth Amit Bhavsar & Madhubanti Bagchi. I have not translated any part of this text myself.

Om Namah Shivaya